10 yılda %33’ten %52’ye: Türkiye’nin borç trendi — veriler ne diyor?
2015’ten bugüne tüm Aralık bültenlerini tek tabloda topladım. Çıkan tablo, tek bir yılın fotoğrafından çok daha net konuşuyor: 11 adımın 11’i de yukarı. Kur krizi, pandemi, seçimler, faiz indirimi, faiz artışı — hiçbiri trendi kırmamış.
44,5 Milyon Kişi
Bireysel Kredi + Kart
5,5 Net Asgari Ücret
335 Milyar TL
Karamsar bir yazı olacak ama veriler böyle söylüyor, bana da yazmak kalıyor. Her 2-3 ayda bir güncellediğim borçluluk verilerini bu kez 10 yıl geriye taşıdım: 2015’ten bugüne TBB Risk Merkezi’nin tüm Aralık bültenlerini tek tabloda topladım, üzerine Haziran 2026 verisini koydum.
10 yıllık trend: tek yönlü yol
| Dönem | Borçlu kişi (M) | Borçlu nüfus % | Kişi başı borç (bin TL) | $/TL | Kişi başı borç ($) |
|---|---|---|---|---|---|
| 2015 | 25,8 | %32,8 | 16,0 | 2,92 | 5.483 |
| 2017 | 30,0 | %37,1 | 17,8 | 3,77 | 4.719 |
| 2019 | 31,9 | %38,4 | 19,4 | 5,94 | 3.266 |
| 2021 | 34,8 | %41,1 | 30,0 | 13,33 | 2.251 |
| 2022 | 37,8 | %44,3 | 41,2 | 18,70 | 2.203 |
| 2023 | 40,0 | %46,9 | 69,0 | 29,44 | 2.344 |
| 2024 | 41,8 | %48,8 | 95,0 | 35,28 | 2.693 |
| 2025 | 43,6 | %50,6 | 136,0 | 42,85 | 3.174 |
| 2026-06 | 44,5 | %51,7 | 155,8 | 46,57 | 3.345 |
Tablo 1. Türkiye’de bireysel borçluluk göstergeleri, 2015–Haziran 2026. Kaynak: TBB Risk Merkezi Aylık Bülteni (Aralık sayıları + Haziran 2026, yayım 13.08.2026); nüfus TÜİK ADNKS; kur TCMB gösterge (dönem sonu). 2015 ortalama bakiyesi ve nüfus oranları bültendeki bakiye/kişi rakamlarından hesaplanmıştır.
Krizler trendi kırmıyor, hızını değiştiriyor
Grafik 1. Üstte borçlu nüfus oranı ve dönemin kritik olayları, altta her dönemin yıllık artış hızı (puan/yıl), 2015–Haziran 2026. Borçlu kişi sayısı aynı dönemde 25,8 milyondan 44,5 milyona çıktı (+18,7 milyon). Olay etiketleri yazarın seçimidir; Risk Merkezi verisi olay bilgisi içermez. Kaynak: TBB Risk Merkezi; TÜİK. 2026 verisi Haziran.
Bu tabloda beni asıl rahatsız eden şey şu: 11 adımın 11’i de yukarı. Kur krizi (2018), pandemi (2020), seçimler, faiz indirimi, faiz artışı… Hiçbiri trendi kırmamış. Kırdığı tek şey hız olmuş: en hızlı dönem 2021–2022, yılda +3,2 puan — yani asıl sıçrama bir bankacılık krizinde değil, kur ve enflasyon şokunda yaşandı. En yavaş iki dönem de öğretici: 2017–2019 arası yılda +0,6 puan (kur krizi sonrası bankalar kredi musluğunu kısmıştı) ve 2025’ten bugüne +0,7 puan (sıkı para politikası). Ama dikkat: yavaşlama var, dönüş yok. On yıllık ortalama hız yılda +1,8 puan — metronom gibi.
Kritik rakamlar (Haziran 2026)
Bireysel krediler + kredi kartları
6,93 trilyon TLYıllık %46 artış.
Borçlu nüfus
%51,744,5 milyon kişi — bir yılda +2,1 milyon.
Kişi başı ortalama borç
156 bin TL5,5 net asgari ücret (2026 net asgari ücret: 28.075,50 TL).
Bu sayılar takibe düşenleri içermiyor
Yasal takipte olan ve tahsilat süreci süren 4,40 milyon kişi — bunun 2,31 milyonunun dosyası varlık yönetim şirketlerinde — bu tablonun dışında.
Bir ölçek denemesi: TÜİK’e göre nüfusun %24,8’i 18 yaş altı. Yani yaklaşık 64,7 milyon yetişkin var ve bunun 44,5 milyonu bankaya borçlu — her 3 yetişkinden 2’si (%69). 25 yaş altını da çıkarırsanız oran %81’e, yani her 5 kişiden 4’e çıkıyor.
Dolar cinsinden bakınca: iki farklı hikâye
Tabloya dolar kolonunu ekleyince ilginç bir şey görülüyor. Kişi başı borç dolar bazında 2015’te 5.483 $ iken 2022’de 2.203 $’a kadar geriledi — kur, borcun dolar değerini eritti.
2022’den sonra yeniden yükselişte
Grafik 2. Kişi başı borcun dolar bazındaki seyri, 2015–Haziran 2026. Kaynak: TBB Risk Merkezi; TCMB dönem sonu gösterge kurları. 2026 verisi Haziran.
Ama asıl dikkat çekici olan son 4 yıl: 2022’den bu yana kişi başı borç dolar bazında da yükselişte — 2.203 $ → 3.345 $, yani +%52. Artık “borç sadece nominal şişiyor” diyemiyoruz: vatandaşın borç yükü döviz cinsinden de büyüyor. Üstelik aynı dönemde borçlu sayısı 6,7 milyon kişi arttı.
Borç sadece nominal şişmiyor; döviz cinsinden de büyüyor.
En çarpıcı değişim: borç yapısındaki çöküş
Varlık kredisinden geçim kredisine
Şekil 1. Bireysel borcun ürün yapısındaki değişim: varlık kredisinden geçim kredisine. Not: Kredili mevduat hesabı 2022’de ayrı kalem oldu; 2015–2026 ürün kapsamları birebir aynı değildir. Kaynak: TBB Risk Merkezi.
Kredili mevduat hesabı, bültenlerde ilk kez Aralık 2022’de ayrı kalem olarak raporlandı; öncesinde “ihtiyaç ve diğer krediler” içindeydi. Bu yüzden 2015 ile 2026 arasındaki ürün payları birebir aynı kapsamda değil.
Kapsam değişikliğinden bağımsız bakmak isterseniz 2022–2026 karşılaştırması da aynı yönü gösteriyor:
- Kredi kartı: %29 → %50
- Konut: %23 → %12
Vatandaş artık ev almak için değil, ay sonunu getirmek için borçlanıyor. Bir detay daha: Haziran’da ilk defa kredili mevduat hesabı kullanan 210 bin kişi varken, ilk defa konut kredisi kullanan sadece 13 bin kişi.
İlk finansal ürün: konut kredisi → 13 bin kişi
Finansal hayata giriş artık krediyle değil, eksi bakiyeyle oluyor.
Ödeme güçlüğü artık istatistik değil, manşet
Artık hem tutar hem kişi sayısı artıyor
Şekil 2. Ödeme güçlüğünün güncel görünümü, Haziran 2026. Kaynak: TBB Risk Merkezi.
- Bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacaklar: 335 milyar TL (Haziran 2026). Oran %1,7’den (Eylül 2023) %4,6’ya çıktı; bir yıl önce %4,0’tı. Tutar bazındaki yıllık artış yaklaşık %70 — bülten geçen yılın bireysel tutarını ayrıca yayımlamadığı için bu rakam oran ve bakiyeden türetilmiştir.
- En çok batan krediler tam da geçim kredileri: ihtiyaç %5,7, eksi hesap %5,1, kredi kartı %5,0. Konut sadece %0,1.
- Bireysel kredi ya da kredi kartı borcundan yasal takipte olan ve tahsilat süreci hâlâ süren kişi sayısı 4,40 milyon (Haziran 2026). Bu sayının 2,31 milyonunun dosyası varlık yönetim şirketlerinde.
- İcra dairelerinde 25,9 milyon derdest dosya — tarihi rekor (UYAP, 13 Ağustos 2026). 2026’nın ilk 225 gününde 6,3 milyon yeni dosya açıldı: günde ~28 bin.
Ölçek için: Türkiye’de 26,98 milyon hane var. Yasal takipteki 4,40 milyon kişiyi hanelere oranlarsanız kabaca her 6 haneden biri eder — ama bir hanede birden fazla borçlu olabileceği için bu bir üst sınır değil, kaba bir büyüklük göstergesidir.
Az konuşulan bir boyut: borcun coğrafyası
Son 12 ayda bireysel kredi bakiyesi en hızlı artan üç il: Adıyaman, Kahramanmaraş, Hatay. Üçü de deprem illeri. Borç haritası, afet haritasının üzerine oturmuş durumda. Bakiyenin dağılımında ise İstanbul %27, Ankara %10, İzmir %7 ile ilk sırada.
Borç haritası, afet haritasının üzerine oturmuş durumda.
10 yıl sonra ne olacak?
10 yıllık gerçekleşme yılda +1,8 puan. Bu hız sürerse:
2026 · Haziran
%51,744,5 milyon kişi.
2030
~%58-59Mevcut hız (+1,8 puan/yıl) devam ederse.
2035
%67-68Banka kredi kriterlerine uyan nüfusun tavanına yaklaşılan bölge.
Asıl soru orada başlıyor, çünkü banka kredi kriterlerine uyan nüfusun bir tavanı var ve o tavana yaklaşıyoruz. %70’e yaklaşan borçlu bir toplumun faturası ekonomik değil, toplumsal olur: göç kalıcılaşır, doğum düşer, girişimcilik ölür, konut piyasası kilitlenir.
Dürüst şerh
Bu analizin zayıf noktalarını da yazayım.
- TL tutarlarda enflasyon etkisi var; kart limitlerinin sadece %23’ü kullanılıyor (toplam limit 15,2 trilyon TL).
- Geçen sürümdeki karşı bulgu bu ay tersine döndü: Haziran 2026’da 297 bin kişi yasal takibe düştü — bir yıl öncesine göre %15 daha fazla ve son 13 ayın en yükseği (Mayıs’ta 210 bindi).
- Tek bir ayın sıçramasını trend ilan etmem; ama şu anki tablo şu: batan tutar da, batan kişi sayısı da artıyor. 2026’nın ilk altı ayında yasal takibe düşen tekil kişi sayısı 1,12 milyon. Ayrıca 2,31 milyon kişinin dosyası varlık yönetim şirketlerine devredilmiş durumda; bu devirler takip istatistiklerinin okunmasını zorlaştırıyor.
- Buna rağmen borçlu sayısı, batık oranı ve dolar bazlı kişi başı borç — üçü de reel göstergeler ve üçü de artıyor.
Size sorular
Doygunluk noktası %70 civarı mı, daha erken mi?
Sektörünüzde borçluluk neyi değiştiriyor?
Hangi veriyi görmek istersiniz?
Revolving oranı? Yaş dağılımı? İl il batık oranı?
Bu analizin video versiyonu Şirket Terapisi kanalında, Risk Serisi’nde yayında: 10 yılda %33’ten %52’ye — Türkiye’nin borç trendi (8 dk 56 sn).
Veri kaynakları: TBB Risk Merkezi Aylık Bülteni (Aralık 2015–2025, Haziran 2026) ve Negatif Nitelikli Bireysel Kredi ve Kredi Kartı raporları (Haziran 2026); TÜİK ADNKS 2025 ve hanehalkı istatistikleri; TCMB gösterge kurları; UYAP istatistikleri. Yazı, Haziran 2026 bülteninin (yayım 13.08.2026) verilerine dayanmaktadır; icra dosya sayısı 13 Ağustos 2026 tarihli UYAP canlı verisidir.
Borçluluğu manşetlerle değil, verinin kendi serisiyle okuyun.
Kredi riski, borçluluk ve finansal dayanıklılık analizlerini takip edin; bültene ve GRC Management içeriklerine tek adresten ulaşın.
Bir yanıt yazın