Hindistan ve Türkiye’nin son on yıllık altın ticareti, tezgah üstü (OTC) piyasalar, altın ithalatı ve tescil işlemleri bağlamında farklı dinamiklere sahiptir. Aşağıda her iki ülkenin bu konulardaki gelişmeleri karşılaştırmalı yer almaktadır.
Hindistan: Altın Ticareti ve Düzenlemeler
1. Altın İthalatı ve Politikalar
- İthalat Bağımlılığı: 2016-2020 döneminde Hindistan’ın altın arzının %86’sı ithalattan, %13’ü geri dönüşümden ve sadece %1’i madencilikten sağlanmıştır .
- İthalat Vergileri: 2013 yılında cari açığı kontrol altına almak amacıyla ithalat vergisi %2’den %10’a yükseltilmiştir. 2024 yılında ise bu oran %6’ya düşürülerek son on yılın en düşük seviyesine indirilmiştir .
- İthalat Değerleri: 2023-24 mali yılında altın ithalatı değeri 3.772,5 milyar Hint rupisine ulaşmıştır .
2. Tezgah Üstü (OTC) Piyasalar ve Kayıt Dışı Ticareti
- Kayıt Dışı Ticaret: Yüksek ithalat vergileri ve düzenlemeler nedeniyle kayıt dışı altın ticareti artmıştır. Özellikle Bangladeş sınırında, gıda ürünleri karşılığında altın takası şeklinde yapılan kaçakçılık faaliyetleri dikkat çekmektedir .
- Resmi Piyasalar: Hindistan’da altın ticareti büyük ölçüde organize olmayan piyasalarda gerçekleşmektedir. Ancak, hükümetin altın tahvili programları ve altın monetizasyon şemaları ile bu durumu değiştirme çabaları sürmektedir.
3. Tescil ve İzleme Sistemleri
- Veri Tutarsızlıkları: 2024 yılında, NSDL’den ICEGATE sistemine geçiş sürecinde yaşanan veri tutarsızlıkları nedeniyle altın ithalat verilerinde çifte sayım sorunları ortaya çıkmıştır .
Türkiye: Altın Ticareti ve Düzenlemeler
1. Altın İthalatı ve Piyasa Yapısı
- İthalat Değerleri: 2023 yılında Türkiye’nin altın ithalatı yaklaşık 30 milyar ABD doları değerindedir .
- Piyasa Yapısı: Türkiye’de altın ticareti, Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Taşlar Piyasası (PMTP) aracılığıyla organize bir şekilde yürütülmektedir.
2. Tezgah Üstü (OTC) Piyasalar ve Kayıt Dışı Ticareti
- OTC Piyasalar: Türkiye’de altın ticareti büyük ölçüde organize piyasalarda gerçekleşmektedir. Ancak, geleneksel kuyumculuk sektörü ve bireysel tasarruf alışkanlıkları nedeniyle OTC işlemler de mevcuttur.
- Kayıt Dışı Ticaret: Türkiye’de kayıt dışı altın ticareti, özellikle yastık altı altın birikimleri ve geleneksel alışkanlıklar nedeniyle varlığını sürdürmektedir.
3. Tescil ve İzleme Sistemleri
- Tescil Zorunluluğu: Borsa İstanbul PMTP üyeleri, ithal ettikleri işlenmemiş kıymetli metalleri Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç iş günü içinde Borsa İstanbul kasasına teslim etmekle yükümlüdürler .
- Düzenleyici Çerçeve: Altın ithalatı ve ticareti, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Borsa İstanbul’un iş birliğiyle düzenlenmekte ve denetlenmektedir.
Karşılaştırmalı Değerlendirme
| Kriter | Hindistan | Türkiye |
| Altın İthalatına Bağımlılık | Yüksek (%86 ithalat) | Orta (yerli üretim ve ithalat dengesi) |
| İthalat Vergileri | Değişken (%2’den %10’a, ardından %6’ya düşüş) | Düzenleyici çerçevede sabit |
| OTC Piyasa Payı | Yüksek (kayıt dışı ticaret yaygın) | Düşük (organize piyasa hakim) |
| Tescil ve İzleme | Veri tutarsızlıkları ve sistem geçiş sorunları mevcut | Borsa İstanbul aracılığıyla etkin tescil ve izleme |
| Kayıt Dışı Ticaret | Yaygın (özellikle sınır bölgelerinde) | Mevcut (geleneksel alışkanlıklar nedeniyle) |
Sonuç
Hindistan ve Türkiye’nin altın ticareti, tezgah üstü piyasalar, ithalat ve tescil işlemleri açısından farklılıklar göstermektedir. Hindistan’da yüksek ithalat vergileri ve düzenlemeler, kayıt dışı ticaretin artmasına neden olurken, Türkiye’de organize piyasa yapısı ve etkin tescil mekanizmaları, altın ticaretinin daha şeffaf ve denetlenebilir olmasını sağlamaktadır.
Her iki ülke de altın ticaretini düzenlemek ve kayıt dışı işlemleri azaltmak için çeşitli politikalar ve sistemler geliştirmektedir.
Leave a Reply