İran yıllardır çevre ülkelerde vekiller üzerinden yürüttüğü stratejiyle bölgesel denklemi şekillendirdi. Suriye’de, Irak’ta, Yemen’de ve Lübnan’da çatışmalar doğrudan İran topraklarında değil; vekil aktörler üzerinden ilerledi.
Ancak bugün tablo değişiyor.
Bu kez yaşananlar, geçmişteki sınırlı ve kontrollü karşılıklı saldırılara benzemeyebilir. Süreç ve sonuçlar itibarıyla farklı bir aşamaya girilmiş olabilir.
Eğer hedef doğrudan rejim değişikliği değilse, daha karmaşık bir senaryo gündeme gelebilir: İran içinde iç istikrarsızlık üretmek, vekil yapılar ve etnik/siyasi kırılganlıklar üzerinden baskı oluşturmak ve Suriye benzeri bir iç çözülme ortamı yaratmak.
Bu tür bir senaryoda içerideki ayrılıkçı yapılar, sınır bölgelerindeki kırılganlıklar ve İran’daki yabancı nüfus dinamikleri devreye girebilir.
Bu noktada mesele sadece İran değil.
Türkiye açısından konu çok katmanlıdır;
– Sınır güvenliği
– Göç yönetimi
– Ekonomik şok ve enerji fiyatları
– Enflasyon baskısı
– İç güvenlik ve sosyal uyum
Hepsi birlikte düşünülmelidir.
İran, Suriye değildir. Yaklaşık 90 milyonluk nüfusu olan, eğitim seviyesi ve kentleşme oranı farklı bir ülke söz konusu. Ayrıca İran içinde Afgan nüfus başta olmak üzere farklı demografik bileşenler bulunuyor.
Olası bir çözülme senaryosunda hareketlilik yalnızca “klasik göç profili” üzerinden okunamaz. Bu durum hem nitelik hem ölçek açısından farklı bir yönetim kapasitesi gerektirir.
Bugün yapılması gereken şey panik değil; çok bileşenli, senaryo bazlı ve uzun vadeli bir stratejik hazırlıktır.
Çünkü vekâlet savaşları bazen sahayı değil, stratejiyi tasarlayan aktörü vurur.
#JeopolitikRisk #İran #Türkiye #GöçRiski #EnerjiGüvenliği #SınırGüvenliği
#StratejikRisk #KüreselRisk #RiskAnalizi #TürkiyeRiskRaporu#Savaş #İnsanHakları #ÇocukHakları #İnsanTicareti #ModernKölelik #Kayıpİnsanlar #OrganTicareti #JeopolitikRisk #KüreselRisk #RiskAnalizi #TürkiyeRiskRaporu
Bir yanıt yazın